Flags

Porady

06.10.2011 Wagi inwentarzowe11.09.2014

Źródło: Trzoda Chlewna

www.trzoda-chlewna.com.pl

Wojciech Rzeźnik

Instytut Budownictwa, Mechanizacji i Elektryfikacji Rolnictwa

Oddział Poznań

Wagi inwentarzowe

Ważenie zwierząt inwentarskich jest powszechnie wykonywaną czynnością w całym procesie produkcji żywca wieprzowego począwszy od chwili urodzenia prosięcia do momentu sprzedaży dorosłego tucznika. To masa jest podstawową wielkością na podstawie, której obliczana jest należność za sprzedany żywiec wieprzowy. Pomiar masy wykonywany jest przy użyciu wag inwentarzowych mechanicznych bądź elektronicznych.

Wagi mechaniczne

Mechaniczne wagi inwentarzowe są to wagi szalkowe. Zasada działania opiera się na porównaniu masy ważonego zwierzęcia z masą odważników. W wagach mechanicznych stosuje się zróżnicowane długości ramion szalek, aby używając odważników o małej masie dokonywać pomiarów w większym zakresie. Wagi mechaniczne posiadają możliwość tarowania.
Wagi mechaniczne inwentarzowe są coraz rzadziej stosowane w obrocie żywcem, ale cały czas są podstawowym urządzeniem do ważenia zwierząt w większości gospodarstw indywidualnych. Ich podstawowe zalety to wysoka odporności na warunki środowiskowe (wysokie zapylenie lub niskie temperatury), większa odporność na uszkodzenia mechaniczne stosunkowo niska i prosta obsługa. Wadą jest dokładność pomiaru w porównaniu z urządzeniami elektronicznymi

Wagi elektroniczne

Elektroniczne wagi inwentarzowe zasadniczo różnią się od wag mechanicznych, choć wizualnie mogą wydawać się bardzo podobne. Podstawową różnicą jest metoda pomiaru masy. Odbywa się przy użyciu tensometrów. Czujnik tensometryczny odkształca się pod wpływem siły nacisku, a masa obliczana jest na podstawie zależności miedzy naprężeniem a masą (np.: w oparciu o prawo Hook’a). Zbieranie danych z czujników i obliczanie masy w wagach elektronicznych jest realizowane przez procesor wagowy będący integralną częścią terminala wagowego, który w zależności od modelu może realizować wiele zadań. Podstawowe funkcje terminala wagowego to między innymi:
* wyświetlanie wyniku pomiaru (masy),
* autotest systemu ważącego,
* funkcja automatycznego tarowania – klawiszem, kanałem szeregowym lub przypisanym wejściem,
* sumowanie ciężarów ważenia,
* transmisja danych do urządzeń nadrzędnych (komputera PC) przy użyciu wbudowanego portu szeregowego RS 232,
* połączenie z drukarką.

Dzięki zastosowaniu w wagach inwentarzowych podzespołów elektronicznych, większość obecnie produkowanych wag elektronicznych zapewnia stabilny pomiar nawet w przypadku poruszających się zwierząt, co jest dużym udogodnieniem dla osoby obsługującej wagę i przede wszystkim zasadniczo wpływa na dokładność pomiaru masy. Dużym ułatwieniem jest również możliwość zapamiętywania pomiaru przez terminal i połączenia z komputerem. Pozwala to na bezpośrednie katalogowanie uzyskanych wyników np.: dla poszczególnych producentów trzody chlewnej.
Wagi elektroniczne mogą być wyposażone w zasilanie bateryjne, co pozwala na używanie wagi bez konieczności zasilania z sieci energetycznej.
Podstawową zaletą wag elektronicznych jest przede wszystkim dokładność pomiaru. Na korzyść takich konstrukcji należy zaliczyć czas wykonania pojedynczego pomiaru. Pozwala to na ważenie zwierząt będących w ruchu. Pomiar jest wykonywany kilkukrotnie w krótkich odstępach czasu, a następnie uśredniany. Obsługa tych urządzeń, wbrew pozorom, również nie jest skomplikowana. Stopień odporności na warunki środowiskowe jest również coraz wyższy dzięki stosowaniu bardzo szczelnych obudów (w większości powyżej IP65) wszystkich elementów elektronicznych wagi inwentarzowej, ale niskie temperatury są cały czas dużym ograniczaniem w pomiarze wagami elektronicznymi.

Konstrukcja pomostu do ważenia zwierząt

Konstrukcja metalowa pomostu, na której ważone są zwierzęta nie różni się w wagach elektronicznych i mechanicznych. W zależności od powierzchni pomostu wysokość ograniczeń bocznych waha się od 1,1 do 1,8 m. Wymiary pomostu są zawarte najczęściej w granicach od 0,7 x 1,5 do 1 x 2 m. Większość producentów oferuje również możliwość wykonania wagi na indywidualne zamówienie np.: do ważenia stada zwierząt. Pomost w prawie wszystkich oferowanych wagach wykonany jest z blachy ryflowanej, aby ograniczyć ryzyko upadku ważonych zwierząt. Elementy pomostu mogą być w zależności od miejsca użytkowania wagi zabezpieczane przed korozją na kilka sposobów, co zasadniczo wpływa na koszt urządzenia:
* malowanie,
* malowanie proszkowe,
* wykonanie ze stali nierdzewnej.
Wagi wykonane za stali nierdzewnej najczęściej posiadają Świadectwo Jakości Zdrowotnej i rzadko stosowane są w gospodarstwach rolnych.
Istnieje również możliwości wyposażenia wag inwentarzowych w kółka ułatwiające transport i zwiększające mobilność urządzenia.

Legalizacja wag

Według przepisów Unii Europejskiej wszystkie nowe wagi wyprodukowane po 01.05.2004 roku, aby mogły być używane do obrotu handlowego muszą posiadać certyfikat europejski CE i znak metrologiczny M. Wagi nie spełniające tego wymogu nie mogą uczestniczyć w bezpośrednim obrocie handlowym. Stosowanie wag bez legalizacji i certyfikatu do handlu jest przestępstwem i naraża użytkownika wagi na duże kary finansowe ze strony Urzędów Miar i innych jednostek administracji państwowej. Nowe wagi posiadają tzw. pierwotną legalizację producenta lub importera. Kupując nową wagę z tzw. pierwotną legalizacją zyskujemy dodatkowy okres ważności, ponieważ legalizacja pierwotna producenta ma 3 lata ważności (lub więcej w zależności od typu wagi), podczas gdy legalizacja wtórna ważna jest tylko 2 lata (25 miesięcy). Do ponownej legalizacji wagi należy zgłaszać najpóźniej w ostatnim miesiącu ważności ich legalizacji w celu zachowania ciągłości ważnej legalizacji. Na każdej wadze z legalizacją powinna znaleźć się tabliczka znamionowa przedstawiona na rys. 1. Może być ona umieszczona na częściach głównych wagi (najczęściej na obudowie), nie koniecznie na mierniku pomiarowym. Właściciel wagi musi dbać, aby tabliczka była czytelna.

Facebook IconYouTube Icon